Amddifadedd chwarae: yr achosion a’r canlyniadau ar gyfer datblygiad plant, a photensial gwaith chwarae

Awdur: Yr Athro Emeritws Fraser Brown
Dyddiad: Chwefror 2024

Mae’r daflen wybodaeth hon am amddifadedd chwarae a photensial gwaith chwarae i oresgyn y canlyniadau. Mae wedi’i hanelu at ddarparwyr chwarae, ymchwilwyr chwarae a’r rhai sydd â diddordeb mewn chwarae, iechyd a lles plant.

Mae’r daflen yn archwilio ymchwil ar y cysylltiadau rhwng dirywiad mewn cyfleoedd plant i chwarae a materion iechyd meddwl a chymdeithasol cynyddol. Mae’n edrych ar:

• y cysyniad o amddifadedd chwarae a’i ystyr
• y berthynas rhwng chwarae a lles meddyliol a datblygiad cymdeithasol plant
• canlyniadau amddifadedd chwarae
• effaith gadarnhaol defnyddio dull gwaith chwarae.

Wedi’i gyhoeddi’n wreiddiol yn 2013, un o’r ychwanegiadau mwyaf defnyddiol i’r fersiwn newydd yw tabl lle mae Fraser yn rhoi crynodeb trylwyr o fanteision chwarae a pheryglon amddifadedd chwarae.

Mae’r daflen wybodaeth yn ymdrin â sbectrwm amddifadedd chwarae – o achosion o esgeuluso ac amddifadedd plant eithafol i’r dylanwadau sy’n effeithio ar chwarae plant yn niwylliant heddiw. Gan dynnu ar ymchwil Fraser ei hun a thystiolaeth arall ar draws y sbectrwm hwn, mae’n trafod sut y gall agwedd gwaith chwarae fynd i’r afael â chanlyniadau negyddol amddifadedd chwarae.